logo
 
Witamy, Gość. Zaloguj się lub zarejestruj.

Zaloguj się podając nazwę użytkownika, hasło i długość sesji

Autor Wątek: Tarot - zwierciadło Światła i Mroku  (Przeczytany 8996 razy)

0 użytkowników i 1 Gość przegląda ten wątek.

Offline Michał-Anioł

  • między niebem a piekłem
  • Moderator Globalny
  • Ekspert
  • *****
  • Wiadomości: 1338
  • Płeć: Mężczyzna
  • Nauka jest tworem mistycznym i irracjonalnym
    • Zobacz profil
    • Imaginarium
Tarot - zwierciadło Światła i Mroku
« dnia: Grudzień 09, 2010, 03:52:50 »
Tarot - zwierciadło Światła i Mroku cz. 1

Jan Witold Suliga

 

Z kim się naradzał, aby nabrać rozumu

i nauczyć się właściwej drogi ?

Kto uczył go poznania i wskazał

mu drogę rozumu ?

Izajasz 40.14

 

Tarot

 

Licząca 78 kart talia dzieli się na dwie części: Wielkie Wtajemniczenia i Wtajemniczenia Małe (Mniejsze). Część pierwsza składa się z 22 kart nazywanych arkanami (od łacińskiego arcanum – wtajemniczenie) i numerowanych od 0 do 21. Każdy arkan, będąc ideogramem obrazującym sytuację, nosi tytuł i posiada znaczenie wróżebno-ezoteryczne. Część druga to 56 kart podzielonych na cztery kolory, oznakowane symbolami buław, kielichów, mieczy i pentakli1. W skład jednego koloru wchodzi 14 kart: as, dziewięć blotek (od dwójki do dziesiątki) oraz cztery karty figuralne (król, królowa, rycerz, giermek). Podobnie jak Wtajemniczenia Wielkie są one nosicielami wróżebnych i ezoterycznych treści pomocnych w przewidywaniu przyszłych zdarzeń.

Pochodzenie tarota nie jest znane. W środowiskach okultystycznych panuje przekonanie, że wywodzi się on ze starożytnego Egiptu, skąd dotarł do Europy razem z Cyganami2. Historycy nie potwierdzają tej hipotezy, doszukując się pierwowzoru tarotowych wizerunków w ludus triumphorum – średniowiecznych malowidłach przedstawiających tryumfalne pochody organizowane we włoskich miastach z okazji religijnych i świeckich świąt3. W formowaniu się ikonograficznego kanonu Wielkich Wtajemniczeń, powiadają inni badacze, dużą rolę mogła odegrać ars memoriae (sztuka pamięci), której zabiegi koncentrowały się na medytacji nad starannie dobraną serią obrazów ukazujących różne idee o religijnej i filozoficzno-gnostyckiej proweniencji. Miała ona na celu odciśnięcie w umyśle człowieka czegoś w rodzaju matrycy – określonej struktury alegorycznych wyobrażeń uwidoczniających prawidła rządzące światem i pozwalających je rozumieć4.

Tarot pojawił się w Europie na przełomie XIV i XV wieku. Grywano nim w hazardową grę zwaną ronfą, która później otrzymała nazwę tarocco. Jak podaje jeden z pamiętnikarzy, w przerwach między kolejnymi rozdaniami kart hazardziści umilali sobie czas odgadywaniem znaczeń wyciąganych na chybił trafił atutów i przepowiadaniem w oparciu o ich znaczenia przyszłości6.

W połowie XVII wieku uległ istotnej zmianie ikonograficzny kanon Wielkich Wtajemniczeń. Jego prawzorem stał się wydany w latach 1643-1664 tarot paryskiego producenta kart Jacquesa Vievilla. Z tarota tego wywodzi się najważniejsza, uznawana za archetypową odmiana tarotowych wizerunków nazywana tarotem marsylskim.

Ikony tarota marsylskiego nosiły w sobie piętno astrologicznej, alchemicznej i kabalistycznej symboliki. Zauroczony jej sekretnością francuski okultysta Antoine Court de Gebelin (1725-1784) uznał że symbole te wywodzą się z egipskich hieroglifów, sam zaś tarot jest „obrazkową księgą” ułożoną przez boga Totha7.

Court de Gebelin wywiódł nazwę „tarot” z dwóch, staroegipskich jakoby słów: tar – król, oraz ro, ros, roq – droga. On pierwszy też skojarzył 22 arkana Wielkich Wtajemniczeń z 22 literami hebrajskiego alfabetu. Analogia ta dowodziła, jak mniemał, że prawzorem tarota była Księga Bożych Tajemnic, którą – według kabalistycznych legend – otrzymał Adam w raju z rąk archanioła Raziela.

Idee te rozwinął i sprzągł z arkanami magii operatywnej Eliphas Levi (1810-1875), autor wielu poczytnych książek o okultystycznej kabale i hermetyzmie. Levi nie tylko zebrał wszystko, co dotąd napisano w tarocie, ale i również uczynił zeń podstawę swego magicznego systemu. Dzieło to kontynuowali po jego śmierci Stanislaus de Guaita (1861-1897), Oswald Wirth (1860-1943), Papus (1865-1916) i inni okultyści, upatrujący w Levim odnowiciela tradycji dawnych „nauk tajemnych”.

W drugiej połowie XIX wieku do grona tego dołączył angielski okultysta MacGregor Mathers (1854-1918), założyciel bractwa o nazwie Hermetyczny Zakon Złotego Brzasku. W kartach tarota Mathers widział symbole etapów, przez które winien przejść adept „wysokiej magii”8. Idea ta znalazła praktyczne odbicie w inicjacyjnych rytach i wtajemniczeniach Zakonu. Jednym z najważniejszych elementów tych rytuałów był cykl medytacji nad kartami tarota, wizualizacji pojawiających się w umyśle obrazów i korelacji przeżytych doznań z poszczególnymi fragmentami diagramu wyobrażającego kabalistyczne Drzewo Życia9.

Amerykańskiemu odgałęzieniu Złotego Brzasku przewodził Artur Edward Waite (1857-1942), wybitny okultysta, kabalista i znawca dziejów magii, który w 1910 roku opracował wspólnie z Pamelą Colman Smith nową wersję tarota nazywaną „Tarotem Rider-Waite’a”. W tarocie tym miejsce VIII arkanu (Sprawiedliwość) zajął arkan XI (Moc), zaś geometryczne diagramy widniejące na blotkach Wtajemniczeń Małych zostały zastąpione figuralnymi scenami. Jeszcze dalej w próbach przekształcenia marsylskiego wzorca poszedł inny członek Zakonu Złotego Blasku, Aleister Crowley (1875-1949). Namalowana w oparciu o jego rysunki talia „Tarota Totha” całkowicie zrywała z panującym do tej pory obyczajem wzorowania się na dawnych tarotowych wizerunkach10. Crowley nadal swemu tarotowi niepowtarzalne piętno i tą też drogą poszli wszyscy niemal późniejsi okultyści i ich naśladowcy spod znaku New Age11.

„Herezja” ta nie była wszelako „herezją”, lecz naturalną konsekwencją stosowania magiczno-wizualizacyjnych praktyk stanowiących kościec ezoterycznej doktryny Złotego Brzasku, którą ten z kolei odziedziczył po osiemnasto- i dziewiętnastowiecznych okultystach francuskich i ich duchowych antenatach: różokrzyżowcach, alchemikach i hermetystach epoki średniowiecza. Doktrynę tą Crowley zrewolucjonizował i nazwał „magiją”12. A następnie, serio potraktowawszy odkryte przez Eliphasa Leviego prawo „magicznej analogii”13, po mistrzowsku zastosował je w sztuce „obrazowania niewidzialnego” i ukrywania czegoś w czymś pozornie odkrytym.

Karta tarota bowiem nie jest zwyczajnym karcianym obrazkiem. I nigdy najprawdopodobniej nim nie była. Nie jest również alegorią, czy zbiorem symboli. Jest w pełnym tego słowa znaczeniu ikoną stworzoną wedle określonych reguł i pośredniczącą pomiędzy jej użytkownikiem a tym, czego istnienie mu unaocznia. W odróżnieniu jednak od bizantyjskiej ikony, która objawia Sacrum nie ukrywając Jego obecności (skutkiem czego staje się częścią przejawionego w niej Światła), ikona tarotowa okrywa się mrokiem tajemnicy i tym sposobem kusi ludzi do podjęcia wysiłku jej rozszyfrowania14. „Raz pokazać to tyle, co sto razy powiedzieć”, poucza nas Alan W. Watts i ma rację15. Sugerowana w tarocie sekretność jego ikon jest tego prawidła potwierdzeniem. Im głębiej w nią wnikamy, tym szersze otwiera się jej rozumienia, tym więcej rodzi się impresji, różnorakich skojarzeń oraz błędnych i „obłędnych” interpretacji. Dopiero osadzona w konkretnej doktrynie ezoterycznej, tajemnica owa zdaje się wyjaśniać, ujawniając drugą warstwę sekretu, za którą kryją się dalsze. Akceptację tego stanu rzeczy można uznać za początek prawdziwego wtajemniczenia w istotę żywej magii, będącej wedle definicji Ramseya Dukesa „tą techniką, za pomocą której umysł ludzki usiłuje oddziaływać na swój świat”16.

Zważywszy, że tarot to magiczny rekwizyt i już w pierwszej fazie „spotkania” z nim, bywa używany do celów wieszczbiarskich, fakt ten nie dziwi. Wróżbita widzi w tarocie sprawną „maszynę do wróżenia”, pomocną do opisu przyszłych zdarzeń. Rzadko wie, skąd tarot „czerpie wiedzę” o przyszłości. Bramę do wiedzy o „tej wiedzy” otwiera medytacyjna praktyka nad arkanami tarota. Tarot zaczyna „mówić” do człowieka, „coś” „oznajmiać” i „przekazywać”. Już nie jest „czymś”, lecz „kimś”, z „kim” można prowadzić dyskurs, radzić się „go”, pytać i otrzymywać odpowiedzi. Uwidocznione na kartach wizerunki „odciskaja się” w jaźni, „żyją własnym życiem”. Przy okazji uaktywniają się również paranormalne zdolności człowieka zajmującego się tarotem. Wzrasta też odczuwanie fenomenów świata astralnego17. Tu już potrzebny jest „duchowy przewodnik”. W rolę tę znakomicie wciela się sam tarot. A poprzez niego „ktoś”, kogo obecność „w kartach” (i poza nimi) doznawana jest jako przejaw „ducha tarota”, głos „wyższej jaźni”18, a nawet Boga.

Z upływem czasu owo swoiste communio tarotorum przybiera na sile. Po pierwsze: owocuje urealnieniem się „skrytego” za tarotem bytu (a właściwie bytów, z którymi okultysta obcuje i które go wtajemniczają, będąc promotorami jego magicznej inicjacji). Po drugie: doświadczenie to skłania do wzbogacenia stosowanych do tej pory praktyk o nowe metody „samodoskonalenia” (mogą to być zabiegi magii operatywnej, medytacje, modlitwy, techniki uzdrawiania itp.). Po trzecie: pojawia się konieczność zawiązania ściślejszej współpracy z ludźmi reprezentującymi określoną tradycję okultystyczną. Dzięki nim okultysta zdobywa umiejętność „przywoływania” różnego rodzaju duchowych istot i rozeznawania z jakiej hierarchii pochodzą.

 

Hierarchia

 

W przypadku tarota tradycją wiodącą jest tradycja Zakonu Złotego Blasku, do której, mniej lub bardziej świadomie odwołują się wszyscy niemal autorzy książek o tarocie (z wyjątkiem tych, którzy pisząc o nim, wyżej cenią własne – często niewydarzone – intelektualizowanie). Dysponuje ona precyzyjnym i wewnętrznie spójnym systemem odniesień tarotowej symboliki do okultystycznej kabały, która w połączeniu z magią, astrologią i hermetyzmem stanowi zintegrowaną, całościową wizję makro i mikrokosmosu

Kluczem do jej zrozumienia jest kabalistyczny diagram wyobrażający Drzewo Życia (rys. 1).

Według kabały Bóg stworzył świat ze światłości wyemanowanej ze swego niepoznawalnego centrum. Kształtując przestrzeń i czas, skupiła się ona w dziesięciu hipostazach Bożej Istoty zwanych sefirotami19. Począwszy od najwyższej noszą one nazwy Korony, Mądrości, Rozumienia, Miłosierdzia, Surowości lub Mocy, Piękna, Zwycięstwa, Chwały, Podstawy i Królestwa20. Każda z nich przejmuje światło wyższej emanacji Boga i posyła je ku niżej położonym sefirotom. Najniższa sefira (Królestwo) odbija blask całego Drzewa i posyła w górę. Światłość spływa i powraca dwudziestoma dwoma „kanałami” (sefirotycznymi ścieżkami) spinającymi Boże emanacje. Liczba „kanałów” odpowiada ilości arkanów Wielkich Wtajemniczeń oraz liter hebrajskiego alfabetu. Ponieważ litery uosabiają duchową osnowę całego kosmosu i różne aspekty pierwotnej światłości, atutowe karty tarota uznaje się za alegorie tych mocy. (rys. 2)

Wertykalną strukturę Drzewa formują trzy kolumny, na których „spoczywają” Boskie hipostazy. Lewą kolumnę identyfikuje się z „żeńskością” i „biernością”, prawą – z „męskością” i „aktywnością”, centralną zaś z mocą moderującą tamte dwie. Moce te nazywane są „wodą”, „ogniem”, „powietrzem”. Na poziomie makrokosmicznej objawiają się one jako energie liter mem, szin, alef, w mikrokosmosie – jako ciało, dusza, duch. Ich tarotowymi odpowiednikami są: arkan XII (Wisielec), arkan XX (Sąd Ostateczny), arkan zerowy (Głupiec).

W kabalistycznym Drzewie Życia wyróżnić można cztery piętra sferycznej czasoprzestrzeni określane mianem „światów”: świat emanacji (kosmos przejawionej Boskości), świat kreacji (kosmos duchowych archetypów wszelkich form istnienia, w którym bytują archaniołowie), świat formowania (kosmos astralny, królestwo aniołów, geniuszy i innych duchowych istot) oraz kosmos czynienia (świat materialny)21. Drzewo Życia odzwierciedla się w każdym z tych wszechświatów, każdy z nich jest Drzewem i nosi w sobie odbicia dziesięciu sefirotów. Kontemplując tedy wyobrażenie Drzewa Życia, kabalista widzi obrazy czterech Drzew w jednym Drzewie, i jedno Drzewo w czterech światach. Ich symbolowym wizerunkiem są karty dziesiątek Małych Wtajemniczeń (rys. 3).

Drzewa te oraz światy korelują z czterema literami Niewymawialnego Imienia Bożego – JHWH. Litery Tetragrammatonu22 lokalizuje się w sefirach Korona, Piękno, Podstawa i Królestwo. W tarocie natomiast ich „nosicielami” są asy i karty figuralne23. W imieniu JHWH zawiera się cała potęga przejawionego poprzez stwórczy akt Boga nazywającego siebie: „Jestem, który jestem”24. Ów niepoznawalny aspekt Bóstwa może być jednak „rozpoznawany” i „przyciągany”, o ile ktoś modląc się lub medytując, wymawia we właściwy sposób i we właściwej kolejności dziesięć Imion Bożych, którymi Bóg „opieczętował” sefiroty Drzewa świata emanacji. W pewnym sensie Imiona te są hipostazami Stwórcy, Jego mocami i przejawami. Sferę tą reprezentuje kolor Buław.

 

Korelacja Imion Bożych z sefirotami

Drzewa Życia świata emanacji

 

Nazwa sefiry            Imię Boże

Korona                    Ehjeh

Mądrość                  Jah

Rozumienie              Elohim JHWH

Miłosierdzie              El

Surowość/ Moc       Elohim

Piękno                     JHWH Elohim

Zwycięstwo              JHWH Sabaoth

Chwała                    Elohim Sabaoth

Podstawa                 El Chaj Szaddaj

Królestwo                Adonaj

 

U wrót sefirotów stoją strażnicy Imion, archaniołowie świata kreacji: Metatron, Raziel, Caphiel, Cadkiel, Kamael, Michael, Haniel, Raphael, Gabriel, Sandalphon. Chronią oni Imiona przed sprofanowaniem przez ludzi, którzy je niewłaściwie wymawiają lub nadużywają ich mocy (np. w praktykach czarnoksięskich). Opieką archaniołów objęte są również święte litery hebrajskiego alfabetu oraz sefirotyczne ścieżki Drzewa Życia świata kreacji. W tarocie Drzewo to sygnowane jest kartami koloru Kielichów.

 

Imiona archaniołów opiekujących się sefirotami Drzewa Życia świata kreacji.

 

Nazwa sefiry            Archanioł

Korona                    Metatron

Mądrość                  Raziel

Rozumienie               Caphiel

Miłosierdzie              Cadkiel

Surowość/ Moc        Kamael *

Piękno                     Raphael

Zwycięstwo              Haniel

Chwała                    Michael

Podstawa                 Gabriel

Królestwo                Sandalphon

 

* Czasami w sefirze tej umieszcza się Samaela, zbuntowanego archanioła, władcę piekieł (patrz: przyp. 33)

 

Arkana koloru Mieczy odnoszą się do Drzewa świata formowania. Jest to królestwo aniołów i niższych niebiańskich bytów. Dzielą się one na kilka kategorii.

Najwyższą pozycję (sefira Korona) zajmują Chajot ha-Kodesz: cztery Święte Stworzenia Bożego Rydwanu (lew, człowiek, orzeł, byk). Kabała identyfikuje je z archaniołami Michaelem, Gabrielem, Raphaelem, Urielem. Strzegą oni stron świata (południa, zachodu, wschodu, północy), rządzą żywiołami (ogniem, wodą, powietrzem, ziemią ) oraz elementalami (duchami) żywiołów (salamandrami, ondynami, sylfami, gnomami). Każdy archanioł ma do pomocy trzy duchowe istoty – anioła, władcę, króla25.

Wokół Rydwanu i Świętych Stworzeń krąży dziewięć anielskich chórów. Są to aniołowie zastępów Auphanim, Aralim, Hasmalim, Seraphim, Szinanim, Bene Elohim, Tarsziszim, Iszim, Cherubim. Ich królestwa lokalizuje się w świetlistych przestrzeniach okalających sefiroty Drzewa kosmosu formowania.

Mocami sefirotycznych „kanałów” wkładają archaniołowie planet i znaków zodiaku. Ci pierwsi korzystają z usług aniołów, inteligencji i duchów planetarnych. Towarzyszami tych drugich są strażnicy domów astrologicznych, aniołowie zodiakalni oraz „strażnicy trzydziestu dni” i „strażnicy trzydziestu mocy”. Archaniołów reprezentują arkana Wielkich Wtajemniczeń. Trzy niższe grupy uosabiają figuralne karty Wtajemniczeń Mniejszych (giermkowie, rycerze, królowe) 26.

 

Chóry anielskie Drzewa Życia świata formowania

 

Nazwa sefiry            Chór aniołów

Korona                    Chajot ha Kodesz

Mądrość                  Auphanim

Rozumienie               Auralim

Miłosierdzie              Hasmalim

Surowość/ Moc       Seraphim

Piękno                     Szinanim

Zwycięstwo              Tarsziszim

Chwała                    Bene Elohim

Podstawa                 Iszim

Królestwo                Cherubim

 

Sygnowane arkanami koloru Pentakli Drzewo świata czynienia ukształtowane jest z dziesięciu sfer. Najwyższa z nich to sfera Primum Mobile (Pierwszego Poruszyciela) usytuowana w sefirze Korony. Niżej znajduje się sfera gwiazd stałych (znaków zodiaku), a pod nią sfery Saturna, Jowisza, Marsa, Słońca, Wenus, Merkurego, Księżyca i czasoprzestrzenne contiunuum czterech żywiołów naturalnych. Podlegają one rządom aniołów zodiakalnych i planetarnych świata formowania. Bezpośrednią władzę nad nimi sprawują duchy świata czynienia zwane duchami dekanoi (miano to nosiły egipsko-greckie bóstwa dekanatów – dziesięciu dni każdego zodiakalnego miesiąca). Każdy z owych duchów (kabała uznaje je za anioły) ma dwóch pomocników opiekujących się kolejnymi pięcioma dniami dekantu. Dekanoi i ich pomocnicy symbolizowani są przez blotki kolorów (z wyłączeniem asów, które upostaciawiają żywioły naturalne) 27.

http://www.gnosis.art.pl/numery/gn12_suliga_drzewo_sefir1.gif
Tarot - zwierciadło Światła i Mroku
http://www.gnosis.art.pl/numery/gn12_suliga_drzewo_sefir2.gif
Tarot - zwierciadło Światła i Mroku


http://www.gnosis.art.pl/numery/gn12_suliga_drzewo_sefir3.gif
Tarot - zwierciadło Światła i Mroku



Światło i mrok

 

Imiona wszystkich tych anielskich bytów oraz istot niższych kategorii są znane i rozpoznane. Umożliwia to zbiór hebrajskich liter nazywany Szem ha-meforasz: Ukrytym Imieniem Bożym. Do jego uformowania średniowieczni kabaliści użyli fragmentu księgi Wyjścia opisującego rozdzielenie wód Morza Czerwonego28:

 

A ruszywszy się Anioł Boży, który szedł przed obozem izraelskim, zaszedł z tyłu za nich, a z nim razem słup obłoku, opuściwszy miejsce na przodzie, w tyle stanął między obozem egipskim, a między obozem izraelskim. A był obłok ciemny i oświecający noc, tak iż jedni od drugich przez całą noc przystąpić nie mogli. A gdy Mojżesz wyciągnął rękę nad morze, zniósł je Pan wiatrem gwałtownym i parzącym, który wiał całą noc i obrócił je w suszę i rozstąpiła się woda29.

 

Tekst ten składa się z trzech zdań (na tyle bowiem płaszczyzn dzielą się światy formowania i czynienia o czym powiemy za chwilę), liczy 56 słów (analogia do liczby kart Małych Wtajemniczeń nieprzypadkowa) i 216 liter ( co koresponduje z liczbą możliwości ewokowania Niewymawialnego Imienia Bożego JHWH)30. Zapisane w trzech kolumnach31 tworzą one 72 kombinacje złożone z trzech liter każda. Po dodaniu do każdego trójliterowego członu sufixu el (hebr. Bóg) lub jah (pierwsze dwie litery Imienia JHWH) otrzymuje się imię (np: Mebehel, w zapisie MBH + AL, bądź Akajah, w zapisie AKA + AL). W zależności, czy operację tę kabalista zaczyna od góry trzech kolumn formujących Szem ha-meforasz, czy od dołu, zestaw 72 imion odnosi się do bytów anielskich względnie demonicznych.

Wysnuwanie imion aniołów z Imienia Boga nie budzi żadnych wątpliwości poza faktem, że mamy tu do czynienia z magią, co do której opinie rabinów były podzielone. Skąd jednak wziął się pomysł, by Święte Imię Boże służyło do określania imion demonów? Wyjaśnia to podstawowy „dogmat” kabały, wedle której wszystkie materialne i duchowe byty są różnorakimi manifestami Boskiego światła, które im dalej znajduje się od swego źródła, tym bardziej „gęstnieje” i staje się ciemniejsze. Jego moc była „na początku”32 tak wielka, że jak opisują to zdarzenie kabalistyczne legendy, rozsadziła niższe sefiroty Drzewa Życia i spowodowała kosmiczną katastrofę. Szczątki zdruzgotanych sefirotów runęły w dół i zapełniły otchłań swymi „skorupami”. W otchłani tej zbuntowani przeciw Bogu aniołowie założyli później swoje królestwo33.

Z owego misterium tremendum żydowska kabała i jej okultystyczna „siostrzyca” wyciągają diametralnie różne wnioski. Jeśli bowiem dla żydowskiego mistyka Mrok jest takim cieniem Światła, który ulega rozproszeniu pod wpływem żaru miłości łączącej człowieka z Bogiem34, dla okultysty demon est deus inversus35, z przenikania tego zaś wynika, że Lucyfer – jak powiada Goethe – jest „częścią tej siły, która wiecznie zła pragnąc, wiecznie czyni dobro”36.

Jasność i Ciemność są tedy dwiema antagonistycznymi mocami, a przenikając się i wzajem wspierając, wzajem się też dopełniają (niczym dwóch ludzi opartych o siebie plecami). Owa dialektyczna dychotomia objawia się zwłaszcza w światach formowania i czynienia. Światy te dzielą się na siedem nieb, siedem ziem i siedem piekieł. Te ostatnie, zanurzone w otchłani określanej mianem „kosmosu skorup” lub „siedzibą mocarzy”37, są glebą, z której wyrasta mroczna replika świetlistego Drzewa Życia, będąca jego ciemną, lewą stroną. Rezydujące tu bezcielesne byty posiadają – analogiczną do jasnych aniołów – hierarchię chórów, zastępów, kręgów, królestw oraz księstw. Każdy niebiański byt ma, jeśli tak można powiedzieć, swój demoniczny duplikat, swoją piekielną imitację, każda sefira Drzewa Życia – swój „cień” na Drzewie „kosmosu skorup”. Opozycja pomiędzy nimi wyraża się odmiennym „ukierunkowaniem ciążenia” (Światłość „ciąży” ku górze, Mrok – ku dołowi). Współzależność rodzi się poprzez wzajemne przyciąganie się (tam gdzie Światło, tam musi być Cień; tylko w Cieniu Światło jawi się jako Blask).

Mrok i Światłość są dla siebie „tłem” i „zwierciadłem”. W „świetle Światłości” Mrok okazuje się być Mrokiem. Odróżniając się od „mroczności Mroku”, Światło jaśnieje swoim światłem. Listę wzajemnych odniesień Światła i Cienia można wydłużać w nieskończoność (bo i też o nieskończonościach tu mówimy). Rzecz jednak nie w teoretycznych spekulacjach o conjunctio oppositorum obu potęg, a w praktycznym użytkowaniu wiedzy o prawidłach rządzących ową koniunkcją. Okultystyczny system kabały nie po to mnoży hierarchie świetlisto-mrocznych bytów, by zadawalać wybredne gusta „okultyzujących religioznawców”. Kabała czyni to dla celów stricte pragmatycznych, ofiarowuje bowiem okultyście wiedzę o sieci analogii i odpowiedniości, które sprzęgają wszystkie piętra, wszystkie elementy, wszystkie byty niższych sfer Drzewa Życia. Tarot zaś nie tylko znakomicie nadaje się do kodowania owej wiedzy, ale i również jest takim magicznym narzędziem, którego umiejętne zastosowanie przeobraża teorię w praktykę i pozwala człowiekowi doświadczać realnego obcowania z „anielsko-demonicznymi” duchami.

Karty tarota same w sobie zresztą są doskonałym przykładem igraszek Światła i Cienia. Prawidłowo położona karta oznacza „dobrą wróżbę”, odwrócona – „złą”. Znaczenia te wzajem się dopełniają i uzupełniają treściowo. Ponieważ każdą kartę łączy z inną kartą jakieś „pokrewieństwo” wyrażające się podobieństwem wróżebnych interpretacji lub wspólną symbolową klasyfikacją (np: astrologiczną bądź numerologiczną), pozwala to dowolnie poszerzać zawarte w nich „przekazy”38. Wykorzystawszy te cechy tarota, dziewiętnastowieczny okultyzm sprzągł go dodatkowo z jasno-ciemnymi hierarchiami Drzewa Życia. Od tej pory każdy prawidłowo położony arkan musi być uznawany za sygnaturę sobie przypisanych świetlistych istot. Po odwróceniu ta sama karta symbolizuje jakiś porządek hierarchii Ciemności: archanioła bądź „króla Edomu”39, oraz plejadę demonicznych bytów, począwszy od rządców stron świata, żywiołów, planet, zodiaków, dekanatów, nocy, dni, skończywszy na rzeszach „demonów goetii”40, podzielonych na „legiony”, „armie”, „królestwa”.

Imiona wszystkich tych potęg są znane, znaczeniowo rozpoznane41 i mocą magicznego „prawa analogii” nałożone na karty tarota. Czyni to z każdego arkanu sigillum – magiczny znak sporządzony w myśl określonych reguł i wyposażony w zdolność przyciągania desygnowanych przez siebie duchów. Zważywszy, że wedle prawideł magicznej sztuki, już samo wymawianie ich imion ma znamiona ewokacji (wiara ta wyraża się chociażby w ludowym przesądzie zakazującym wymawiania „imienia Złego”), tarotowe arkana są jej zwielokrotnieniem, gdyż każda karta nosi sygnatury wielu anielskich i demonicznych istot. Co więcej, poprzez znaczeniowo-symbolową korelację z innymi kartami ewokacje tę dodatkowo wzmacnia. Ewokowanie duchów dokonuje się niezależnie od woli i świadomości człowieka, choć udział tych czynników w „magicznym dziele” wywiera niewątpliwy wpływ na jego skuteczność42. Efektywność wzrasta w miarę ujawniania się medialnych właściwości tarota, którego ikony, bez względu na swe położenie, „ewokują” potęgi dwóch sfer równocześnie. Obcowanie z nimi nabiera realnych wymiarów, człowiek dostępuje „zaszczytu wybrania” i wkracza na ścieżkę magicznej inicjacji.

 

Odnaleźć ukryty kamień

 

Jej cel określa hermetyczna formuła VITRIOL, której nazwa wywodzi się z liter początkujących siedem łacińskich słów: visita interiora terrae rectificando invenies occultum lapidem (zastąp do wnętrza ziemi, oczyszczając odkryjesz ukryty kamień)43. Osiemnastowieczni hermetyści zapisywali ją na obwodzie okręgu okalającego rycinę przedstawiającą symbole Wielkiego Dzieła alchemicznego. Była ona „graficznym komentarzem” tekstu Tablicy Szmaragdowej – klucza, jak utrzymuje hermetyczna tradycja, do rozwiązania zagadki lapis philosophorum44.

Pamiętając o ikonograficznych związkach marsylskiej wersji tarota z alchemiczną i hermetyczną symboliką (której twórczym rozwinięciem stały się spekulacje późniejszych okultystów), możemy przyjąć, że przez ostatnie trzysta lat tarot był symbolowym opisem owego „zstępowania do wnętrza ziemi” i „odkrywania ukrytego kamienia”. Zważywszy, że nie chodzi tu o „alchemię materialną”, lecz o „alchemię duchową”, opis ten dotyczy, jak by to określił Jung, procesu indywiduacji45. I transformacji, dodajmy, poddanej inicjacyjnym rygorom osadzonym w magicznej wizji świata.

Opis ów zakodowany jest w ciągu kart Wielkich Wtajemniczeń (od arkanu I do XXI). Arkan zerowy zwany Głupcem (lub „Szalonym”) uosabia człowieka podążającego inicjacyjną ścieżką. Inicjacja dzieli się, z grubsza rzecz biorąc, na trzy fazy (identyfikowane ze stopniami „ucznia”, „adepta”, „mistrza”) i 21 etapów (mniej więcej po siedem każdej fazie)46. Ponieważ na tej drodze rozeznawanie duchów to umiejętność podstawowa, trzeba w tym miejscu zadać pytanie z jakimi właściwie duchami obcuje tarotowy Głupiec. Jest ono tym ważniejsze, że ich znaczącą rolę w jego „inicjacyjnej przygodzie” sygnalizuje „strategiczne” usytuowanie pięciu kart, na których duchy te są wprost pokazane. Dotyczy to arkanu VI (końcowe etapy pierwszej fazy inicjacji), arkanów XIV i XV (koniec drugiej fazy i początek fazy trzeciej), arkanu XX (ostatni etap drogi) oraz arkanu XXI personifikującego ostateczny cel wędrówki („ukryty kamień”)47.





Arkan VI (Kochankowie) ukazuje Amora w słońcu, który godzi strzałą w serce stojącego między dwiema kobietami młodzieńca. Młodzieniec wyciąga dłoń ku młodszej kobiecie, głowę odwraca w stronę starszej białogowie. Domyślamy się, że dokonuje wyboru – rozsądek (a może wyrachowanie) nakazuje mu obdarzyć względami starszą niewiastę, żądza popycha go w kierunku tej drugiej48.

Owo rozdroże49 interpretowane jest przez okultystów jako wybór między Cnotą a Występkiem, między pragnieniem osiągnięcia wyższego poznania (gnozy), a uległością wobec pożądliwości ciała. Widoczne na karcie postaci uosabiają trzy typy świadomości, trzy elementy konstytuujące człowieka: ciało, duszę, ducha. Sprawcą ich rozdarcia, a jednocześnie kimś, kto nam ów fakt uzmysławia jest świetlisty anioł, Eros – personifikacja tej pierwotnej siły, która według orfików, popchnęła Noc i Chaos do połączenia się w miłosnych zapasach i była praprzyczyną narodzin wszystkich materialnych bytów. Blask emanujący zza pleców Erosa to nic innego jak światło zaślepienia pętające zmysły, wolę i rozum wyzbyty daru prawdziwego oglądu rzeczy. Eros roztacza przed oczami Kochanka wizję sporu toczącego się o jego duszę poddanej presji „niskości” i „wysokości”. Młodzieniec zamiast jednej duchowej istoty widzi dwóch zwiastunów tej „dobrej nowiny”50, z których pierwszy ma cechy „demoniczne”, drugi – „anielskie”, „boskie”. Sądzi więc, że to pomiędzy nimi musi dokonać wyboru. Ufając w dobroć swego serca wybiera „anioła”, a wybrawszy go – wybiera ich obu51.

Są odtąd wiernymi, choć nie zawsze uwidaczniającymi się towarzyszami jego „inicjacyjnej podróży”. Wiedzie ona po wyboistej ścieżce, a jej dominującą cechą jest narastający konflikt, który przybiera różne formy: raz rozpoznawany jest jako dychotomia „cielesności” i „duchowości”, to znów jako opozycja „niewiedzy” i „poznania”. Na szczęście „inicjacyjne wahadło” obraca się wokół centralnego punktu – wiary w możliwość przezwyciężenia tych sprzeczności. Im większa wiara, tym większa wola walki, tym większe pokładane nadzieje w pomoc „anielskiego wysłannika”. Zdaje się on być nie tylko sojusznikiem w tych zmaganiach, ale również gwarantem rychłego przeistoczenia i pokonania zła. Pewność ta zostaje poddana drastycznej próbie pod koniec drugiej i na początku trzeciej fazy wtajemniczenia (arkana XIV i XV).






Arkan XIV (Umiarkowanie) wyobraża odzianego w dwubarwna szatę anioła. Trzymając w dłoniach dwa dzbany, anioł przelewa wodę z jednego do drugiego. Dzban usytuowany wyżej nosi miano „słonecznego”, drugi jest „księżycowym” Woda płynie w dwóch kierunkach równocześnie, co znaczy, że „wysokość” (duch) staje się częścią „niskości” (ciała)52. W alegorii tej dostrzegamy alchemiczny symbol puryfikacji i godzenia przeciwieństw. Dokonuje się to dzięki integracji trzeciego, nadrzędnego, unifikującego elementu (Merkuriusza – skrzydlatej androgynicznej istoty). W tarocie inicjatorem przemiany jest byt świetlisty, anioł o cechach androgyna, reprezentujący kobiecość, matczyność, opiekuńczość, oczyszczenie, i co najważniejsze, pojednanie ze sobą53.

Arkan XV (Diabeł) przedstawia skrzydlatą postać demonicznego władcy piekieł stojącego na czymś, co może przypominać kowadło lub niezdarnie narysowany tygiel. Chtoniczną symbolikę ikony podkreśla sposób wrysowania w nią dwóch innych postaci: kobiety i mężczyzny. Ich ciała są na poły ludzkie, na poły zwierzęce, głowy zdobią rogate, błazeńskie czapki. Ludzie stoją przykuci łańcuchem do tygla, kryjąc za plecami dłonie skrępowane sznurem. Diabeł jest figurą androgyniczną (uwidoczniają to jego obnażone genitalia i kobiece piersi). W lewej skierowanej ku dołowi ręce trzyma złamany miecz, prawą rękę unosi w górę, imitując gest błogosławieństwa. Od czasów Eliphasa Leviego przyjmuje się, że z gestami tymi wiążą się dwa słowa „wypowiadane” przez diabła: solve et coagula (rozpuść i złącz - wykładane jako: zbawiam i mieszam).



Alegoria ta ma swój pierwowzór w alchemicznych rycinach ukazujących Lucyferyczną Trójcę – symbol sublimacji pierwocin kamienia filozoficznego. Sublimacja następuje po puryfikacji, która wieńczy wstępny cykl operacji Wielkiego Dzieła i owocuje „iluzoryczną iluminacją” (w terminologii hermetycznej – Luna Albicinas)54. Innymi słowy dar pojednania ze sobą ma krótkotrwały żywot i okazuje się fałszem. Na płaszczyźnie inicjacyjnej przejście z fazy oczyszczenia do fazy krystalizacji jest tym boleśniejsze, im bardziej zwierzyliśmy świetlistemu aniołowi Umiarkowania. Uświadomienie sobie, że niwelacja opozycji to złuda, sprzęga się bowiem z przekonaniem, że jej sprawczym motorem był anioł Światłości, a tak naprawdę – łudziciel.

Jak na ironię objawicielem tej nieprzyjemnej prawdy staje się reprezentant Mroku, a dokładniej Lucyfer, czyli „Nosiciel Światła”. W jego osobie Mrok jawi się jako Światło, bo rzecz całą rozświetla, uświadamiając Głupcowi, że wyzwolenie to po prostu nowa forma niewoli i trwania w iluzji. W wyniku tego, jeśli tak można powiedzieć, pomieszania wektorowych usytuowań Blasku i Ciemności (Jasność winna być „na górze”, Ciemność – „w dole”, jest zaś tymczasem na odwrót), cały porządek świata ulega destrukcji, stare kanony wiary, wiedzy, poznania rozpadają się niczym domek z kart, tajemne centrum labiryntu zieje obrzydliwą pustką. Głupiec czuje się oszukany, odtrącony, potępiony, wszelkie jego wysiłki poszły na marne, runął na „dno kosmosu”, szukając Boga, znalazł diabła i swoje w nim „duchowe korzenie”55. Z drugiej wszelako strony podświadomie wierzy, że skoro już wszystko odrzuci, znajdzie „wszystko” tam, gdzie z wszystkiego został odarty. A że niżej zejść nie można, dalsza droga musi wieść w górę. Pustkę rozbitych struktur wypełnia blask wschodzącej nad horyzontem Jutrzenki56, zwiastującej ukojenie i spokój. Głupiec idzie za jej światłem, gdyż sądzi, że owo światło ma inną niż tamte „światła” naturę. W kresie który osiągnął, widzi nowy początek. I tak też w pewnym sensie się dzieje, o czym mówi XX arkan tarota.




Jego tytuł (Sąd Ostateczny) wprowadza nas w błąd. Owszem, widzimy na karcie anioła w słońcu, anioł dmie w trąbę, którą zdobi sztandar z narysowanym nań krzyżem (znakiem Syna Człowieczego). Poniżej zauważamy trzy ludzkie postaci (mężczyznę, kobietę, starca) wynurzające się z grobu. Jest to więc raczej Zmartwychwstanie, czy może obwieszczenie Rezurekcji57 przez niebiańską, świetlistą istotę.

Anioł, który obwieszcza ludziom tę nowinę nazywany był w Zakonie Złotego Brzasku „Duchem Prapoczątkowego Ognia”. W alchemii nosi on miano: ignis ardens – ognia wiecznego pałania. Jego żar przenika cztery pierwotne skupienia materii zwane żywiołami. Na wyższym (czy też bardziej pierwotnym) poziomie kosmicznym jawią się one jako cztery rodzaje ogni: ogień ziemski, wodny, powietrzny i „elementarny” („ognisty”). Formują one poczwórną sferyczność uniwersum (analogiczną do czworpodziału kabalistycznego Drzewa Życia).

 

Najniższa sfera – pisze o nich Jung – odpowiada sferze Wulkana, tj. ziemskiego(?) ognia, druga – sferze Merkurego, tj. duchowi życia wegetatywnego, trzecia – sferze księżyca, żeńskiej, psychicznej zasadzie, i w końcu czwarta – Słońcu, zasadzie męskiej, duchowej58.

Jeśli czwórcę rozpatrzymy z punktu widzenia trójwymiarowości przestrzeni [tj. szerokości, długości, i wysokości – J.W.S.] – ciągnie dalej autor Rebisa, czyli kamienia filozofów – to czas można uznać na czwarty wymiar. Jeśli natomiast na czwórcę spojrzymy z punktu widzenia trzech własności czasu (przeszłość, teraźniejszość, przyszłość), to statyczna przestrzeń, w której przebiegają zmiany stanu, uzupełni ją jako jedność i jako czwarty element. W obu wypadkach – konkluduje Jung – czwarty element jest niewspółmiernym »innym«, którego jednak potrzebujemy do wzajemnego określenia »jednego« i »innego«59.

 

Ten właśnie sekret „unii czworga” objawia nam anioł Zmartwychwstania, rozpościerając nad głowami trojga ludzi flagę przekreśloną krzyżem: znakiem tej jedności. Rzecz jednak nie w znaku, lecz w strukturalnej konfiguracji ikony, która powtarza motywy występujące w karcie Kochanków („słoneczny” anioł w górze, trójka ludzi w dole, tam strzała, tu trąba skierowana ku środkowej postaci). Tak naprawdę to nie trzy osoby wychodzą z grobowca, ale jedna, zajmująca centralne miejsce w dole obrazu. Dwie pozostałe (starzec i kobieta) asystują mężczyźnie, składając dłonie w modlitewnym geście. Rozpoznajemy w nich dwóch zwiastunów z VI, arkanu w pełnej zgodzie radujących się z dokonanego dzieła (karta Sąd Ostateczny wieńczy trzecią fazę inicjacji). Konflikt między ciałem, duszą i duchem został zażegnany, trójca łączy się w blasku bijącym z „czwartego”, gdyż to on, anioł Rezurekcji, posiada moc jednania przeciwieństw.

Jeśli więc światło Erosa było światłem zaślepienia, światłość „Ducha Prapoczątkowego Ognia” jest światłem przejrzenia. W jego oświecających umysł płomieniach conjunctio oppositorum staje się unią nie tyle istotową, co – jeśli tak można powiedzieć – funkcjonalną. Intuicja ta znajduje odbicie w gnostyckich doktrynach przekazujących nam wizję kosmicznej czwórcy: Ojca, Syna, Duch Świętego i Diabła60. Opiera się na przekonaniu, że troistość makro i mikrokosmosu, tak mocno akcentowana przez chrześcijańskich teologów, jest obrazem niepełnym i nie wyjaśnia przyczyn istnienia kosmicznej zasady zła, którą – bez przyjęcia jej równoważności wobec pozostałych członków Trójcy – człowiek chcąc nie chcąc, musi osadzać w Bogu Ojcu. Albo więc Bóg Ojciec ma naturę ambiwalentną i z przyczyn całkowicie niejasnych dopuszcza zło i akceptując jego działanie jest w jakimś stopniu za nie odpowiedzialny, albo będąc absolutnym dobrem zezwala, by harmonię świata konstytuowały dwie siły: Chrystus oraz Jego bliźniaczy brat Lucyfer61. Ponieważ Duch Święty jest w tej czwórcy syntezą tego, co pierwotnie było Jednością, po jej rozbiciu Jedność tę aktualizuje czwarty, „zapomniany element”. Stad już niedaleko do identyfikacji szatana z tym czynnikiem czwórcy, który dopełniając wszelkie rodzaje mikro i makrokosmicznych „trójec” przeobraża je w zintegrowaną, dynamiczną całość62.


http://www.gnosis.art.pl/numery/gn12_suliga_tarot.htm

 

« Ostatnia zmiana: Sierpień 20, 2011, 00:47:50 wysłana przez Michał-Anioł »
Wierzę w sens eksploracji i poznawania życia, kolekcjonowania wrażeń, wiedzy i doświadczeń. Tylko otwarty i swobodny umysł jest w stanie zrozumieć świat!
www.imaginarium.org.pl

Offline Michał-Anioł

  • między niebem a piekłem
  • Moderator Globalny
  • Ekspert
  • *****
  • Wiadomości: 1338
  • Płeć: Mężczyzna
  • Nauka jest tworem mistycznym i irracjonalnym
    • Zobacz profil
    • Imaginarium
Odp: Tarot - zwierciadło Światła i Mroku
« Odpowiedź #1 dnia: Grudzień 09, 2010, 03:54:11 »
Tarot - zwierciadło Światła i Mroku cz. 2



Głupiec i Merkuriusz

 

Aczkolwiek światło anioła Rezurekcji przynosi pokój trójce ludzi (aż prosi się, by odczytać w starcu reprezentacją Ojca, w kobiecie – Ducha, w mężczyźnie – Syna), nie on jest owym czwartym elementem, lecz ten, w którego imieniu anioła występuje. Widzimy go na XXI karcie tarota (Świat). Arkan ten przedstawia nagą kobietę okoloną wieńcem zwycięstwa. Niewiasta pląsa radośnie, trzymając w jednej dłoni bębenek, w drugiej – pałeczkę. Cztery rogi ikony zajmują symbole Świętych Stworzeń Rydwanu (anioł, orzeł, byk, lew).

Uosabiająca Świat postać kobiety przeszła znamienną metamorfozę. Jacques Vievill, producent najstarszej talii tarota marsylskiego, ukazał Świat jako zmartwychwstałego Chrystusa z niebem nad głową. Na wydrukowanym w latach siedemdziesiątych XVII wieku tarocie Jeana Nobleta, Zbawiciel przemienił się w „jezuspodobnego” androgyna (utracił nimb, „dorobił się” natomiast kobiecych piersi). Dopiero datowany na 1718 rok tarot Françoisa Heriego prezentuje Świat „ucieleśniony” w nagiej tancerce (i ta forma do dziś uważana jest za ikonograficznie poprawną).

Pierwsza wersja Świata nawiązuje do religijnej sztuki, którą siedemnastowieczni kabaliści wykorzystywali do ilustrowania rożnych aspektów doktryny wywodzącej się z hermetyczno – teozoficznej nauki różokrzyżowców. Podobne, aczkolwiek bardziej rozbudowane wizerunki odnajdujemy w wielu kabalistycznych traktatach63. Chrystus-Logos personifikuje w nich Słowo pojmowane jako stwórczy pierwiastek Boskiej energii, oś, centrum oraz punkt odniesienia wszelkich cząstek wszechświata, które zeń wytryskują i do niego powracają. Androgyn z tarota Jeana Nobleta poszerza tę wizję. Z jednej strony jest „jezusopodobnym” Adamem-Kadmonem – androgynicznym przedwiecznym człowiekiem stworzonym u początku procesu emanacji, uformowanym z sześciu niższych sefirotów Drzewa Życia, w którym rozbite światy odnajdą u kresu czasu swe pełne odzwierciedlenie. Z drugiej – ów upodobniony do Jezusa androgyn jawi się jako Merkuriusz: duch „pierwszej materii” (pierwotnego tworzywa uniwersum).

Paralela Chrystus-Adam Kadmon-Merkuriusz wynika z prostego założenia, iż materialną i duchową sferą kosmosu rządzi jedna siła, która w zależności od punktu widzenia bywa „czymś” lub „kimś”, zawsze jednak objawia w sobie moc restytuowania pierwotnej harmonii. W Szmaragdowej Tablicy jest ona nazywana „tą Jedną rzeczą” przenikającą niebo i ziemię, czerpiącą moc z wyższych i niższych sfer kosmosu, i dzięki której we wszechświecie panuje harmonizujące opozycje prawo analogii (to samo w górze, co na dole, i na odwrót). Natomiast zamieszony jako motto do rozważań Junga o naturze Merkuriusza hermetyczny tekst z II w. po Chrystusie określa go mianem Władcy Świata mieszkającego w ludzkich sercach, wynalazcy słów oraz proroka przemawiającego do śmiertelnych64. Jest on więc Mocą, Słowem, i Mądrością przekazywaną ludziom. „Dlatego – powiada o sobie w ostatnim wersie Szmaragdowej Tablicy – jestem nazywany Hermesem Potrójnie Wielkim (Hermes Trismegistos), posiadającym trzy części filozofii całego świata”65.

Odczytując ten akapit Szmaragdowej Tablicy kabalista dodałby ironicznie, że owo „posiadanie trzech części świata” ogranicza się do trzech pięter kosmosów formowania i czynienia (siedmiu nieb, ziem i piekieł). Merkuriusz „krąży” pomiędzy nimi niczym dżin zamknięty w butelce, którego uwolnienie (tj. wysublimowanie z „pierwszej materii”) stanowi finalną fazę Wielkiego Dzieła alchemicznego. Lapis philosophorum to po prostu inna postać Merkuriusza przeobrażającego „wszystko we wszystko”, wszystko podlega bowiem prawom analogii i magicznym zasadom odpowiedniości. Jedność dwoistości jego natury ma nieskończone wręcz wymiary66. Dokonawszy jej gruntownej analizy Jung powiada o nim, iż Merkuriusz to istota składająca się „ze wszystkich dających się pomyśleć przeciwieństw”. Jest on – ciągnie dalej – „wyraźną dwójnią, która jednak zawsze nazywa się jednią [...]. Jest on istotą fizyczną i duchową. Jest procesem przemiany tego, co niskie, fizyczne, w to, co wyższe, duchowe i vice versa. Jest diabłem [czyli poszukiwanym przez nas „czwartym elementem” – uwaga J.W.S], wskazującym drogę Zbawicielem, ulotnym tricksterem oraz Bóstwem, w tej postaci, w jakiej odbija się ono w macierzyńskiej naturze”67.

Odbiło się ono w trzeciej, ostatecznej wersji Świata, którą pojmuje się jako obraz wyobrażający Duszę Wszechświata (Anima Mundi) – żeński archetyp Boga pośredniczący między światem stworzonym a Stwórcą. Naga postać Animy pojawia się na licznych rycinach i diagramach zdobiących dzieła Roberta Fludda (1574-1637)68. Jej tarotowym pierwowzorem były najprawdopodobniej alegorie Świata obrazowane w szesnastowiecznych tarotach niderlandzkich. Wykazuje również podobieństwo do karty Świat z wydanego w 1610 roku tarota paryskiego69.

Dołączenie do niej wyobrażeń lwa, byka, orła i anioła może być interpretowane dwojako. Jeśli symbolizują one cztery żywioły, XXI arkan jest „komentarzem” czwartego wersu Szmaragdowej Tablicy informującego nas, że „Ojcem jego (Merkuriusza) jest Słońce (ogień), matką Księżyc (woda), wiatr nosił go w swym łonie (powietrze), karmicielką jego jest ziemia”70. Jeżeli uznamy wszelako, iż są to Święte Stworzenia Rydwanu, dostrzeżemy w pląsającej nudystce jej „kabalistyczną siostrę” – Szechinę (Bożą Obecność w świecie) reprezentującą żeński aspekt Bóstwa71.

Kimkolwiek pragnie jawić się niewiasta z karty Świat, nie jest tym, kto za nią się ukrywa. Wiemy, że pośredniczy między nim a światem, że skupia w sobie całą osnowę uniwersum, a przenosząc ją na wyższy poziom pozwala mu nią manipulować. Jej rola pośredniczki zdaje się predestynować ją do rzędu innych „pośredniczek”: Maryi oraz Matki Bożej Mądrości, czyli Świętej Sofii ukazywanej na bizantyjskich ikonach pod postacią uskrzydlonej niewiasty, o której Włodzimierz Sołowiow pisał, iż jest „najprawdziwszym, najczystszym i najdoskonalszym człowieczeństwem, najwyższą formą społeczną, żywą duszą przyrody i wszechświata, od początku złączoną z Bogiem i łączącą z Nim wszystko, co żyje”72, a w której rozpoznajemy Mądrość Bożą, która od zarania dziejów towarzyszy ludziom, „a przez pokolenia zstępując w dusze świętych, wzbudza przyjaciół Bożych i proroków”73. Odepchnijmy jednak pokusę ustawienia w jednym szeregu wszystkich tych pośredniczek. Wbrew temu, co niektórzy sądzą nie są one przejawami tego samego archetypu Matki, Niewiasty, Bogini. Kimś innym jest Matka Boża, kimś innym tarotowa Anima Mundi. Dwie odmienne potęgi wynoszą je do godności władczyń nieba i ziemi. Dwaj różni Ojcowie powołali je do istnienia.

I oto leży przed nami XXI arkan tarota: okultystyczny koan otwierający bramy nicości74. Wymieszano w nim, tak jak zresztą w całym tarocie, wszelkie możliwe symbole, sensy, znaczenia, alegorie, odbierając im sakralną treść, a przede wszystkim moc ukierunkowania na Sacrum. Możemy wmawiać sobie, iż Anima Mundi pląsa niczym swawolne dziecko, że odkrywa przed nami „sens bezsensu”, że za absurdem, który w niej wyczuwamy skrywa się wyższy porządek rzeczy umykający słowom w jakie próbujemy je odziać. Wolno nam żywić złudzenia, że tak właśnie jest. Lecz nie jest. I nigdy nie było. Ten, kto kreuje owe miraże podąża dalej niesiony szalonym pląsem unicestwienia świętości i obracania na nice pełni, którą Świętość ofiarowuje człowiekowi. By utonąć w odmętach lub pogrążyć się w śmietnisku „skorup” najrozmaitszych skojarzeń, podobieństw, analogii.

Z tego Chaosu wydobywa się ON – wieloimienny mocarz śwatłocienia. W Zakonie Złotego Brzasku obdarzono go tytułem „Wielkiego Pośród Nocy Czasu”75. Metodą upiornych porównań imię to wywołuje wspomnienie pobytu w Indiach i w Tybecie. Gdzieś w odległych pokładach pamięci majaczą obrazy przedstawiające rządcę Kalaczakry demona Mahakalę, wizerunki ukazujące postać Mahadewy – Śiwę Nataradżę tak niepokojąco podobnego do tancerki z XXI arkanu76. Nasz wzrok zatrzymuje się na symbolu planety Saturn, którym arkan ów jest sygnowany. I już widzimy posępnego Kronosa, strąconego do Tartaru władcę nocnego nieba, przywódcę tytanów, którzy – według orfików – uosabiali demoniczną siłę piekieł makro- i mikrokosmosu oraz byli prarodzicami „wszystkiego co śmierci podlega [...], istot ziemnych, morskich i opierzonych”77. Identyfikujemy go z Chronosem-Czasem – rodzicielem i pożeraczem bytów. „Czas to śmierć”, myślimy zerkając na hebrajską literę taw, której karta Świat jest podporządkowana, a która wyznacza jej najwyższe i najniższe miejsce na Drzewie Życia oraz czyni z „Wielkiego Pośród Nocy Czasu” alfą i omegą wszystkich pięter uniwersum78. I ogarnia nas coraz większy niepokój, albowiem według kabalistycznych legend, litera ta spocznie kiedyś na czołach sprawiedliwych radujących się wiecznym życiem, ale też posłużyła ona Bogu jako znak piętna wypalony na czole Kaina...

Wystarczy. Głupiec znalazł swój „ukryty kamień”, kubiczny kamień systemów analogii i magicznych odpowiedniości79. Ozdobił głowę „Koroną Magów”80. Wyruszył w drogę dawno temu, gdy po raz pierwszy spotkał ojca łgarstwa. Zstąpił do „wnętrza ziemi” i ponownie go ujrzał. Wędrując złożył pokłon wszystkim postaciom imitatio Dei jakie mu ów ojciec w tym czasie podsunął. Łamał przykazanie za przykazaniem, kalał błogosławieństwa, plątał ścieżki Pańskie. Zarysował krąg, przestąpił próg, stanął po środku mandali, ujrzał Drzewo o czarno-białych gałęziach. Zerwał z niego owoc poznania dobrego i złego, powtarzając grzeszny czyn prarodziców ludzkości. Jadł go z upodobaniem, dawał innym do skosztowania, mamił ich prawdami o conjunctio et unio oppositorum, o przeciwieństwie i współistnieniu dwóch Bogów, o pradawnej mądrości magów, kabalistów, gnostyków, alchemików i mystagogów. Był Magiem dla Głupców, Głupcem dla Magów, poszukującym i poszukiwanym, oszukującym i oszukanym, bo gdy na końcu umarł – nie zmartwychwstał, bo choć w tej grze dużo mówi się o zmartwychwstaniu, zmartwychwstania tam nie ma.

Rezurekcja przychodzi z takiej sfery, w której wszystko jest jednoznaczne i proste. W tej sferze nie istnieją koniunkcję, opozycje, przenikania się, analogie. Diabeł niczego jej nie zabrał, w niczym nie uszczuplił. Sądzi, że z nią walczy, a nie jest dla niej ani wrogiem, ani przeciwnikiem, ani tym bardziej partnerem. Nie ma w niej żadnego udziału czy to w niebie, czy na ziemi. To my sycimy nasze umysły wiarą, że demon est deus inversus, napychając nią kałdun mrocznego trickstera. To my, ku jego uciesze, wymyślamy gnostyckie głupstwa o Świetle i Cieniu, o doskonaleniu się, oczyszczaniu, o uwikłaniu w materię i wyrywaniu z jej okowów. To my czerpiemy radość z babrania się w astralnych światach, z obcowania z mocami, duchami, siłami, duchowymi przewodnikami. To nas upaja mądrość „uczonych w Piśmie”, którym „ukryty kamień” okultyzmu i gnozy służy jako metoda wyjaśniania „rzeczy ukrytych” (a więc i dowodzenia, że być może i tym razem Lucyfer był dla Głupca „rozświetlaczem umysłu”).

Nic z „tych rzeczy”. Lucyfer nie ma tu nic do gadania. Opamiętanie ma swoje źródło w Chrystusowym Krzyżu rozłupującym konary czarno-białego Drzewa. To jego moc sprawia, że owo udające Drzewo Życia Arbor Gnosis znika, a razem z nim wszystkie imitacje zbawczego Światła i pozory wszechogarniającego Mroku.

 

 

Przypisy

 

1. Buławy nazywane są również kijami, pałkami, różdżkami lub maczugami; kielichy – pucharami; pentakle – denarami, monetami bądź dyskami.

2. Teoria ta zyskała największą popularność w kręgach francuskiego okultyzmu (patrz: Papus, Tarot Cyganów, Warszawa, 1994). Szerzej omawiam ją w Biblii szatana (J.W.Suliga, Biblia szatana, Łódź, 1991).

3. Rafał T. Prinke, Tarot. Dzieje niezwykłej talii kart, Warszawa, 1991; J. W. Suliga, Biblia szatana.

4. Szerzej omawia to Rafał T. Prinke, Tarot. Dzieje niezwykłej talii kart.

5. Pewnego razu – pisze Girolamo Bargagli w wydanej w 1572 książce Dialogo da Giuochi – widziałem mężczyzn zabawiających się grą w tarocco. Każdy z jej uczestników wylosował z talii jedną kartę i przybierał imię tej karty, po czym głośno wyjaśniano przyczyny dla których każdy z graczy był reprezentowany przez tę kartę, którą wylosował. Tym, który to wyjaśniał był człowiek rozdający karty, wielce obznajomiony z ich znaczeniami.

Cytat za: R. S. Kaplan, The Encyklopedia of Tarot, vol. I, New York, 1985, s.30.

6. Według żyjącego na przełomie XVI i XVII wieku niemieckiego pisarza Jacoba Cammerlandera system ten był bardzo rozpowszechniony wśród hazardzistów. I tak, na przykład, piątka koloru Kielichów miała uosabiać pięć Ksiąg Mojżeszowych, czwórka – czterech ewangelistów, dwójka – dwie Tablice Przykazań itp. Patrz: J.W.Suliga, Biblia szatana.

7. Wyobraźmy sobie – pisze Gebelin – ogarniające nas zdumienie, kiedy niezawodnie przekonujemy się, iż ta księga starożytnych Egipcjan wciąż istnieje w naszych czasach; ta jedyna w świecie księga uratowana z płomieni, które strawiły najwspanialsze biblioteki Egiptu, zawierająca ich wierzenia i tysiące tak bardzo interesujących rzeczy [...]. Ta egipska księga – powtarzam – jest wszystkim, co ocalało [...]. Złożona jest z 77 względnie z 78 kart lub obrazków podzielonych na pięć części [...]. Świat zna tę księgę jako grę w tarota.

Cytat za R. S. Kaplan, The Encyklopedia of Tarot, s. 13.

8. Proces ten Mathers przedstawił w krótkiej formule, w której symbolami etapów magicznej inicjacji są (podane przez nas w nawiasach) karty Wielkich Wtajemniczeń:

Ludzka wola (Mag) oświecona przez wiedzę (Kapłanka) i wyrażająca się świadomym i zdecydowanym działaniem (Władczyni) winna być zrealizowana (Władca) poprzez głębokie pokłady miłosierdzia i dobroczynności (Kapłan). Wówczas mądre wskazówki (Kochankowie) przyniosą zwycięstwo (Rydwan) dzięki umiejętności zachowania równowagi (Sprawiedliwość) i umiarkowania (Eremita) wobec ciągłych zmian losu (Koło Fortuny). Hart ducha (Moc) uświęcony ofiarowywaniem samego siebie (Wisielec) zatryumfuje nad nieszczęściem (Śmierć) albowiem intelektualna tylko dążność do ujednolicania przeciwieństw (Umiarkowanie) nie może przeciwstawiać się nieuchronemu fatum (Diabeł). Jednakże z każdej klęski (Wieża) jest wyjście i zawsze gwiazda nadziei (Gwiazda) rozjaśnia zapadający mrok ułudy (Księżyc) i zapowiada najwyższe szczęście (Świat) jako ostateczny i końcowy wynik (Sąd Ostateczny) tej drogi. I tak oto początkowe szaleństwo (Głupiec) niweczy zły urok, przynosząc niezniszczalna nagrodę (Świat).

Cytat za: R. S. Kaplan, The Encyklopedia of Tarot, s. 5.

9. Szczegółowy ich opis czytelnik znajdzie w książce Nevilla Drurego Don Juan, Mescalito i współczesna magia. Mitologia przestrzeni wewnętrznej, Warszawa, 1992. Ujawnił je i opisał Israel Regardie w The Complete Golden Dawn System of Magic, vol. I-IV, Phoenix 1984. Pisze też o nich uczeń Regardiego Robert Wang w An Introduction to the Golden Dawn System Tarot, New York 1978 i w The Qabalistic Tarot, New York 1980.

10. Autorką malowideł była Frieda Harris, którą Crowley ponoć hipnotyzował po to, by wszedłszy w trans, lepiej odczuwała przeżyte przezeń wizje. Patrz: F. King, The Magical World of Aleister Crowley, London 1987.

11. Co oczywiście doprowadziło do ogromnego zamieszania i dowolności w sposobach przedstawiania arkanów. Tylko nieliczne współczesne taroty mogą być uznawane za okultystyczne czy ezoteryczne, gdyż powstały jako „produkt finalny” cyklu medytacji wizualizacyjnych. W każdym jednak przypadku mamy do czynienia z TAROTEM, tj. jakąś jego (mniej lub bardziej udaną) wersją. Pełną gamę współczesnych tarotów prezentuje R. S. Kaplan w trzech tomach swej Encyklopedii tarota oraz R.Pollack w The New Tarot, London 1989.

12. Jej zasady Crowley opisał w wielu książkach. W Polsce ukazała się najważniejsza z nich Magija w teorii i praktyce, Kraków 1999. Patrz również: A. Crowley, The Magical Record of the Beast 666, London 1972, oraz The Book of Toth, London 1978.

13. Analogia – pisze Eliphas Levi w Magii transcendentalnej – jest kluczem wszystkich sekretów natury i jedyną fundamentalną podstawą wszelkich objawień. To dlatego mamy wrażenie, jakby religie napisane były w niebie oraz w całej przyrodzie. I tak powinno być, ponieważ dzieło Boga jest księgą Boga, i to, co On pisze, winno się dostrzegać zarówno w wyrazie Jego myśli, jak i też w Jego bycie (jeśli uważamy, że jest On najwyższą myślą). Analogia jest kwintesencją kamienia filozoficznego [...] kluczem wielkiego arkanu, korzeniem drzewa życia, nauką dobra i zła. Odnaleźć dokładną skalę analogii w rzeczach przyswajalnych przez naukę oznacza ustalić podstawy wiary, a przez to wejść w posiadanie różdżki czarodziejskiej.

Cytat za: A. Kostołowski, Eliphas Levi – mag jako artysta, w: Interpretacja dzieła sztuki, Warszawa 1976, s.126.

14. Sztukę tę, której wyrazem jest tarot, a zwłaszcza tarot marsylski, opanował do perfekcji Eliphas Levi, ilustrując swoje książki własnoręcznie wykonywanymi rysunkami (wśród nich znalazły się przedstawienia dwóch arkanów tarota (Rydwan i Diabeł).

 

Jak przystało na dobrego znawcę alchemicznych ksiąg – komentuje tę umiejętność Levi’ego Andrzej Kostołowski – nie wyjaśnia [...] „tajemnic” swoimi rysunkami (raczej nawet rozciąga znany z dawnych traktatów system ukrywania pod pozorem ujawniania ostatecznych „kluczy” tajemnic), z jednej strony pragnie trafić do prawdziwych adeptów, którzy mogliby błyskawicznie zrozumieć, o co chodzi, z drugiej strony, wobec wszystkich którzy traktują okultyzm jako jeszcze jedną wyprawę w rejony ezoteryczne [...] akcentuje ornamentalne zasnuwanie problemu mgłą tajemnicy, spoza której raz po raz wyzierają symbole fanatastyczności.

A. Kostołowski, Eliphas Levi – mag jako artysta, s. 147.

 

15. Allan W. Watts, Droga zen, Poznań 1997, s. 211.

16. Ramsey Dukes, Seksualne tajemnice czarnych magów obnażone, Poznań 1992.

17. Glossariusz okultyzmu podaje następującą definicję świata astralnego, czyli astralu:

Okultyzm uznaje zasadniczo istnienie trzech światów: świata duchowego, świata astralnego i świata fizycznego. Dla świata astralnego substancją jest uczucie, żądza. Astral wyraża się kształtami i barwami; znajduje się w ruchu nieustannym. Pełen jest różnych istot, po części świadomych, po części nieświadomych [...]. Eliphas Levi nazywa świat astralny „wielkim wężem”.

A. K. Gleic, Glossariusz okultyzmu, Kraków 1936.

18. Termin zaczerpnięty z teorii C. G. Junga i przyswojony przez literaturę New Age. Z grubsza rzecz biorąc „wyższa jaźń” to rodzaj duchowej nadświadomości każdego człowieka, która pośredniczy miedzy zwyczajną (codzienną) jaźnią a Bogiem i zachowuje pamięć wszystkich swoich wcieleń. W teozofii „wyższą jaźń” określano mianem „manasu” (wyższego, duchowego umysłu). Wszystkie magiczne systemy okultyzmu uzależniają powodzenie magicznej operacji, medytacji czy modlitwy od stopnia sprzęgnięcia niższych form świadomości (a zwłaszcza podświadomości) z „wyższą jaźnią”.

19. Hebr. sefiroth. Słowo to wywodzi się od sefer – liczba (lub – księga).

20. W języku hebrajskim noszą one nazwy: Kether, Chokmah, Binah, Chesed, Geburah, Tifereth, Necach, Hod, Jesod, Malkuth.

21. Są to kosmosy: aciluth, briah, lub beriah, jecirach, i assijah. Ten ostatni nosi nazwę kosmosu czynienia aż dwóch powodów. Po pierwsze dlatego, ponieważ w nim dokonują się zbawcze (tj. wyzwalające uwięzione „iskry Boże”) czyny ludzi współdziałających z Bogiem. Po drugie z przyczyny, że jest to świat poddany prawu przyczyny i skutku (czyn x wywołuje skutek y; y jest przyczyną skutku z itd.).

22. Grecka nazwa Imienia JHWH.

23. Pierwszą literę imienia JHWH (litera jod) symbolizują w tarocie: as Buław, królowie czterech kolorów. Drugą literę (he) – as Kielichów, królowe. Trzecią literę (waw) – as Mieczy, rycerze. Ostatnią literę („drugie” he) – as Pentakli, giermkowie.

24. Księga Wyjścia, 3,14.

25. Pomocnikami Raphaela są: anioł Chassan, władca Ariel, król Pralada; Gabriela – anioł Taliahad, władca Tharsis, król Neksa; Michaela – anioł Aral, władca Seraph, król Djin; Uriela – anioł Phorlakh, wladca Kerub, król Ghob. Patrz: David Godwin, Godwin’s Cabalistic Encyklopedia. A Complete Guide to Cabalistic Magick, Llewellyn Publications, USA 1989.

26. I tak, na przykład, królowa Buław (zodiak Barana) uosabia: anioła I domu astrologicznego (Ajel), anioła zodiakalnego o imieniu Szarhiel, „strażnika trzydziestu dni” (Sateraton) oraz „strażnika trzydziestu mocy” (Septawi). Natomiast giermek Buław (zodiak Strzelca) reprezentuje kolejno: anioła IX domu astrologicznego (Sojasel), anioła zodiakalnego (Saritiel), oraz „strażników” o imionach Ahoz i Lebarim. Oznakowane symbolami Barana i Strzelca są w Wielkich Wtajemniczeniach arkana Władcy i Umiarkowania. Personifikują Archaniołów określanych imionami: Malkidiel i Adwakiel. Wg. Dawid Godwin, Godwin’s Cabalistic Encyklopedia.

27. Astrologiczną symbolikę blotek podaję w: J. W. Suliga, Tarot magów, Warszawa, 1992 (II wyd. 1994). Imiona dekanoi i ich pomocników czytelnik znajdzie w: Dawid Godwin, Godwin’s Cabalistic Encyklopedia. Na przykład, 2, 3, 4 Buław symbolizują trzy dekanaty zodiaku Barana oraz dekanoi o imionach Zazer, Behahemi, Satander, a także duchy pięciu dni dekanatu (Wehuel, Daniel, Hechasziah, Amamiah, Nanael, Nithael). Asy upostaciowiają żywioły: as Buław – ogień, as – Kielichów – wodę, as Mieczy – powietrze, as Pentakli – ziemię. Oczywiście każdym z tych żywiołów opiekują się rożne grupy duchów anielskich i podległych im bytów niższego rzędu.

28. W istocie cała Biblia jest wg kabalistów jednym, wielkim Imieniem Boga, które winno spocząć w sercu (hebr. leb) kabalisty, ponieważ ofiarowując człowiekowi swoje Imię Bóg dał mu swoje serce. Dlatego ostatnią literą hebrajskiego tekstu Tory jest litera lamed (L), pierwszą beth (B). Ich złączenie tworzy słowo leb – serce (w zapisie: LB). Więcej na ten temat piszę w: J. W. Suliga, Wielcy Magowie świata. Dzieje ezoterycznej tradycji Zachodu. Tom I. Historia przymierzy. Warszawa 1997.

29. Księga Wyjścia 14,19-21, w przekładzie W. O. Jakuba Wujka S. J., Wyd. III, Kraków 1962.

30. Patrz: Aryeh Kaplan, Meditation and Kabbalah, York Beach, Maine 1993. Metodę tę rozbudował i szczegółowo opracował żyjący w XIII wieku kabalista żydowski Abraham Abulafia.

31. Analogia do trzech kolumn Drzewa Życia.

32. Tj. w chwili ekspansji światła z Boskiej nieskończoności nazywanej ajin sof.

33. Zdarzyło się to według kabalistycznych legend, piątego dnia stworzenia, kiedy Bóg nakazał aniołom złożyć hołd Adamowi, a oni odmówili wykonania polecenia i wzniecili przeciw Bogu bunt, za co zostali strąceni z niebios. Wg kabały przywódcą rebeliantów był archanioł Samael („Ogień Boży”). W chrześcijaństwie zwie się on Lucyferem („Nosiciel Światła”).

34. Pięknie ujmuje to rabi Nachman:

Światło Nieskończonego nie ma formy i przybiera kształt – dobry i zły – tylko w odbiorcy. A zatem wszystko zależy od nas. Musimy starać się najlepiej jak potrafimy, by nadać Boskiemu światłu formę błogosławieństwa, a nie klątwy.

Cytat za: Puste krzesło. Ponadczasowa mądrość chasydzkiego mistrza Rabiego Nachmana z Bracławia, opracował M. Mykoff i Breslov Research Institute, Poznań 1996, s. 59.

35. Łac.: Diabeł jest odwróceniem Boga. Okultystyczna formuła zapisywana wokół sześcioramiennej gwiazdy zwanej „pieczęcią Salomona”. Gwiazdę tworzą dwa przeplecione trójkąty: biały i czarny. Biały trójkąt symbolizuje Światło (Boga), czarny Ciemność (diabeł). Sens formuły i diagramu można najprościej ująć w ten sposób: Bóg jest tezą (aspektem pozytywnym), diabeł anty-tezą (aspekt negatywny). Z ich złączenia rodzi się synteza, czyli całość uniwersum, którego symbolowy wizerunek prezentuje wspomniana „pieczęć Salomona”.

36. Słowa te wypowiada do Fausta Mefistofeles.

37. Hebr. sitra achra. Mocarzami są wspomniani w Księdze Rodzaju „synowie boży”, którzy płodzili z ziemskimi kobietami potomstwo (Genesis 6.1 i 4).

38. Korelacje te zna każdy, kto para się tarotową kartomancję. Poświadcza to również nasze własne, długoletnie doświadczenie.

39. „Królami Edomu” wzmiankowanymi w księdze Rodzaju (Genesis 36, 31-43) są byty władające sefirotami ciemnego Drzewa Życia. Każdą sefirą rządzi król i książę. Pierwszy zawiaduje całym obszarem sefirotu, drugi – miastem usytuowanym wewnątrz sefiry. David Godwin, Godwin’s Cabalistic Encyklopedia.

40. Demonami goetii (dosł. „wyjącymi”) są najciemniejsze siły piekieł, których imiona pochodzą ze starożytnych i średniowiecznych tekstów magicznych, pieczęci, talizmanów i amuletów. Największy ich zbiór zwiera przypisywany Salomonowi manuskrypt noszący tytuł Lemegeton.

41. Wiedza o znaczeniu imienia ducha, daje magowi nad nim władzę. Przekonanie to sięga korzeniami głębokiej starożytności, o czym świadczą chociażby liczne fragmenty Biblii (zapaśnik walczący z patriarchą Jakubem nie ujawnia swojego imienia, zaś Bóg na pytanie Mojżesza o imię odpowiada zagadkowo „Jestem, który jestem”).

42. Działa tu ten sam mechanizm, który doskonale znają wyznawcy buddyzmu tybetańskiego stosujący do odmawiania modlitw młynki modlitewne (zapisana na zwoju papieru i umieszczona we wnętrzu cylindra modlitwa obraca się i „modli” za poruszającego młynkiem człowieka) oraz wywieszający w miejscach kultu chorągiewki z wypisanymi na nich tekstami sutr (wiatr porusza chorągwią, uruchamiając mechanizm „modlitewnego automatu”). W przypadku tarota „rzecz ta” dzieje się również automatycznie bez względu na to kto to robi i jaką wersją tych kart się posługuje.

43. Formuła liczy 56 liter. Zbieżność z liczbą kart Małych Wtajemniczeń tarota nie jest przypadkowa. Stanowi jeden z licznych dowodów pośrednich, że tarot od początku swego istnienia był ściśle związany z tradycją hermetyczną.

44. Łac. kamień filozoficzny. Finalny efekt Wielkiego Dzieła.

45. Wg Krytycznego słownika analizy jungowskiej indywiduacja to „proces stawania się jednostki sobą, niepodzielną całością, różną od innych ludzi czy zbiorowej psychiki, choć pozostającą z nimi w związku” (A. Samuels, B. Shorter, F. Plaut, Krytyczny słownik analizy jungowskiej, Warszawa 1994). Na związki indywiduacji i inicjacji Jung zwracał uwagę wielokrotnie.

46. W Zakonie Złotego Brzasku system owych stopni był bardziej rozbudowany i korelował z dziesięcioma sefirotami Drzewa Życia (Patrz: Israel Regardie, The Complete...; R.Wang, An Introduction...). Był on podporządkowany kolejności „przechodzenia” przez poszczególne arkana Wielkich Wtajemniczeń i wiązał się z doświadczeniem fenomenów „generowanych” przez „kanały” spinające sefiroty Drzewa Świata formowania.

47. Opisując je opieramy się na marsylskiej wersji tarota. W innych odmianach tych kart anielskie byty pojawiają się jeszcze na arkanach VII (Rydwan) i X (Koło Fortuny). Ich omówienie „zagęściłoby” tylko wywód i nie wprowadziło żadnych istotnych zmian poza stwierdzeniem faktu, że Rydwan jest symbolem mikrokosmosu odzwierciedlającego makrokosmos (Świat) i że Koło Fortuny to obraz dynamiki uniwersum, w którym objawia się moc uosabiana przez XXI arkan.

48. Dlatego francuska wersja tarota marsylskiego nadaje VI arkanowi tytuł „Zakochani”.

49. Łac. Bifurcatio. Okultystyczny tytuł VI arkanu. Patrz: Grigorij Ossipowicz Mebes, Wiedza tajemna. Encyklopedyczny wykład wiedzy duchowej opracowany na podstawie egipskiej symboliki, t. 1-2, Wisła 1920-1921.

50. Co podkreśla okultystyczny tytuł tej karty w systemie Złotego Brzasku („Dzieci Głosu”). Crowley nazywał ją „Wyrocznią Potężnych”.

51. Czego alegoria ta nie ukrywa, gdyż Kochanek pragnie jednocześnie dwóch kobiet, które uosabiają Erosa.

52. I na odwrót.

53. Arkan XIV nosił w Zakonie Złotego Brzasku tytuł „Córy Pojednania”. Crowley nazywa ją „Córką Pojednawców” i „Darczynią Życia”. O ile więc Umiarkowanie reprezentuje aspekt żeński, diabeł z arkanu XV uosabia aspekt męski (i zwie się „Dzieckiem Sił Czasu” bądź „Panem Bram Materii”).

54. Łac.: „Księżyc lśniący bielą”. Faza ta znamionuje dokonanie połowy Wielkiego Dzieła. Alchemik sądzi, ze to koniec, w rzeczywistości to dopiero właściwy początek operacji.

55. Tak naprawdę Umiarkowanie i Diabeł są jedną i tą samą potęgą jawiącą się na dwa sposoby. Świetlisty jej aspekt okultyzm i współczesna gnoza łączą z mocą lucyferyczną, mroczny – z arymaniczną (od imienia boga ciemności zoroastryzmu Arymana). Spotkanie z tą potęgą owocuje przekonaniem, że to ona „zrodziła” człowieka idącego ścieżką magicznej inicjacji. Ponieważ inicjacja ma zawsze na celu „powrót do źródeł” (do mocy i miejsca skąd człowiek pochodzi, gdyż tylko stamtąd może czerpać autentyczną siłę swej przemiany), Głupiec niejako automatycznie lokalizuje swe „duchowe korzenie” w czarno-białej potędze. I nie tylko „duchowe”, także „materialne” (co przejawia się na różne sposoby). Ów matczyny aspekt Umiarkowania i ojcowski Diabła odbierany jest jako manifestacje „ducha gnozy i światła” (Umiarkowanie) i przejaw zakorzenienia w czymś dobrze znanym (Diabeł). W XV arkanie wszystko się wyjaśnia i, jeśli tak można powiedzieć, materializuje (krystalizuje). Ponieważ mało kto chce pochodzić „od Złego” (bo każdy wierzy, że w swym wnętrzu jest „dobry”), przewodnik Głupca „wycofuje się” i przygotowuje do wykonania następnego ruchu. By tego dokonać musi objawić się jako ktoś zupełnie inny; ktoś za kim Głupiec pójdzie wierząc, że nie idzie za Diabłem.

56. Opowiadają o tym arkana XVI (Wieża) i XVII (Gwiazda). W kabale tytuł „Syna Jutrzenki” nadawany jest Chrystusowi i Lucyferowi.

57. Okultystyczny tytuł arkanu. Patrz: G. O. Mebes, Wiedza tajemna.

58. Carl Gustav Jung, Rebis czyli kamień filozofów, Warszawa 1989, s. 439.

59. Tamże, s. 442.

60. Patrz: Carl Gustav Jung, Archetypy i symbole, Warszawa 1981, s. 201-247.

61. Jest to jeden z najważniejszych mitów dawnej i współczesnej gnozy. Zachował do dziś żywotność w folklorze Bałkanów. Rozpoznajemy w nim stary, indoeuropejski mit o bliźniaczych lub paralelnych bóstwach, z których jeden jest jasny, drugi – ciemny (w hinduiźmie np. Kryszna i Balarama, Rama i Lakszmana). W parze tej szatan jest starszym bratem, Chrystus – młodszym.

62. Mechanizm scalającej mocy „czwartego” widać również w przypadku Niewymawialnego Imienia Boga JHWH. Wg kabały czwarta litera Imienia (litera he) „ogarnia” sobą całe Imię i czyni je pełnym Imieniem. W kabale okultystycznej przyjmuje się, że litera jod to Ojciec, waw – Duch Święty, „pierwsze” he – Chrystus, „drugie” he (czyli ostatnia litera Tetragrammatonu) – szatan. Również chrześcijańskie piśmiennictwo akcentuje dopełniającą rolę „czwartego”, jednakże owym „czwartym” ma być człowiek, nie diabeł. Pięknie ukazuje to  ikona Świętej Trójcy Andrieja Rublowa, na której widzimy trzech aniołów siedzących przy czworokątnym stole. Czwarty bok jest pusty i „czeka” na człowieka (patrz: Benoit Standeart OSB, Ikona Trójcy Andrieja Rublowa, Bydgoszcz 1995; O. Grigorij Krug, Myśli o ikonie, Białystok 1991; piszę o tym również w: J. W. Suliga, Krocząc drogami aniołów. Anioły w sztuce i tradycji judeochrześcijańskiej, katalog wystawy, Warszawa 1998). Można powiedzieć, że próbując stać się „czwartym elementem” Świętej Trójcy, diabeł ponawia swój bunt przeciw Bogu, ponieważ jest ono przeznaczone dla człowieka, któremu strącony anioł nie chciał złożyć pokłonu i wszczął rebelię.

63. Np. w Amphitetrum sapientiae aeternae solis versae Henryka Kuhnrata (rok wydania 1609), w diagramie narysowanym przez Abrahama Franckenberga (koniec XVII wieku), zatytułowanym Jesus mihi omnia, czy w Oedipus Aegyptiacus Athanasiusa Kirchera (1602-1680) na rycinie zatytułowanej „Siedemdziesiąt dwa Imiona Boże”.

64. Hermes, Władca Świata, który mieszka w naszych sercach, sfera Księżyca, okrągły i czworokątny, wynalazca słów języka, posłuszny sprawiedliwości, odziany w chlamidę, o uskrzydlonych stopach, władca języka wydającego wszystkie dźwięki, prorok przemawiający do śmiertelnych...

Cytat za : C. G. Jung, Rebis, czyli kamień filozofów.

65. W tłum. Romana Bugaja. Roman Bugaj, Hermetyzm, Wrocław-Warszawa-Kraków 1991, s. 120.

66. I dlatego pierwszym, a więc wprowadzającym, arkanem Wielkich Wtajemniczeń tarota jest arkan Mag oznaczony znakiem planety Merkury i identyfikowany z Hermesem Trismegistosem, a szerzej – z Merkuriuszem.

67. C. G. Jung, Rebis, czyli kamień filozofów s. 333.

68. Więcej na ten temat: Joscelyn Godwin, Robert Fludd. Hermetic philosopher and surveyor of two worlds, London 1979.

69. R. S. Kaplan, The Encyklopedia...

70. R. Bugaj, Hermetyzm, s.120. Uwagi w nawiasach – J. W. Suliga.

71. Według żydowskiej kabały Szechina uosabia immanentny aspekt Bóstwa „zamieszkującego” świat i się w nim uobecniającego. Niektórzy kabaliści, pisze Alan Unterman

postrzegali ją jako odrębny, powołany do życia byt, istotę świetlną, z którą człowiek może nawiązać kontakt [...]. Szechina spowija cały lud Izraela, lecz jest też natchnieniem poszczególnych jednostek, zwłaszcza tych, którzy służą Bogu z radością. W tym ujęciu Szechinę i Ruach ha-Kodesz [Ducha Świętego – uwaga J. W. S.] można traktować zamiennie.

Alan Unterman, Encyklopedia tradycji i legend żydowskich, Warszawa 1994.

72. Cytat za: Paweł Florenski, Ikonostas i inne szkice, Białystok 1997, s. 70.

73. Mdr 7.26-28.

74. Koan to rodzaj zagadki, podchwytliwego pytania, które zadają uczniom mistrzowie buddyzmu zen. Odpowiedź zawsze jest absurdalna i nielogiczna, ponieważ koan nic nie znaczy, służy natomiast do intuicyjnego zrozumienia „istoty rzeczy”. „Każdy koan – mówi Roshi Yasutani – jest szczególnym wyrażeniem natury Buddy, żywym i niepodzielnym, które nie może być uchwycone przez intelekt” (cytat za: Clude Durix, Sto kluczy zen, Poznań 1999, s. 232). Koan może być „obrazoburczy” i często nawet taki jest, nie traci jednak mocy ukierunkowania na naturę Buddy, którą jest śunjata (pustka). Karta Świat również kieruje nas ku „pustce”, sęk w tym, że buddyjska pustka nie jest nicością, zaś „pustka” XXI arkanu to po prostu nihilo.

75. Jest to okultystyczny tytuł XXI arkanu.

76. Mahakala (skr. „Wielki Czarny”), demon trzymający w rękach Krąg Czasu (skr. Kalaczakra). W buddyzmie tybetańskim uosobienie ułudy, iluzji świata (pożądliwości oraz pragnień, które nadają światu pozory rzeczywistości i leżą u podstaw karmana: prawa przyczyny i skutku). Mahadewa (skr.: Wielki Bóg) – przydomek hinduskiego Boga Śiwy (skr.: łaskawy). Śiwa Nataradża (Śiwa Król Tańca) to niszczycielski aspekt Śiwy – kosmicznego jogina, który medytując stwarza iluzje świata, a potem ją niszczy pląsając pośród płomieni swej mocy. Niszcząc świat Śiwa zbawia jednocześnie swych wyznawców. Podobieństwo Śiwy Nataradży i tancerki z XXI arkanu tarota jest uderzające. Z tego, co nam wiadomo, Rudolf Steiner (twórca antropozofii) twierdził, że bóg Śiwa reprezentuje Lucyfera w hinduistycznej triadzie naczelnych bóstw (Brahama, Wisznu, Śiwa) (Wisznu byłby zatem „Chrystusem”, a bóg-stwórca Brahma „Ojcem”).

77. Cytat za: Andrzej M. Kempiński, Słownik mitologii ludów indoeuropejskich, Poznań 1993, s. 429. Warto zwrócić uwagę na to, że władza tytanów obejmowała trzy sfery kosmosu symbolizowane w cytowanym tekście przez żywioły (ziemię, wodę, powietrze). Odpowiadają one trzem piętrom światów formowania i czynienia (piekłom, ziemiom, niebiosom).

78. Alfa i omega to odpowiednio pierwsza i ostatnia litera alfabetu greckiego. W alfabecie hebrajskim odpowiadają im alef i taw. Ponieważ hebrajskie litery to zarazem liczby, kabała stosuje kilka sposobów ich z nimi identyfikowania. Najbardziej rozpowszechnione są systemy: prosty i odwrócony. W systemie prostym alef to 1, taw – 400. W systemie odwróconym alef przyjmuje wartość 400, taw – 1. W zależności od systemu litera taw spoczywa na ostatniej ścieżce Drzewa spinającej Podstawę z Królestwem, lub na pierwszej (Korona -Mądrość). Jest więc najniżej i najwyżej jednocześnie i obejmuje całe Drzewo Życia.

79. Kamieniem kubicznym nazywano w Zakonie Złotego Brzasku system magicznych analogii i odpowiedniości, których znajomość koronuje inicjację. Przedstawiano go w formie czworobocznej figury obrazującej siedem kierunków przestrzeni i dwanaście krańców rozciągłości makro i mikrokosmosu opisanych w kabalistycznym traktacie Sefer Jecirach datowanym na II-VI stulecie po Chrystusie (w Polsce ukazały się dwa przekłady tej księgi : Sefer Jecira czyli Księga Stworzenia, tłum. W. Bojer, J. Doktór, B. Kos, Warszawa 1995 oraz Księga Jecirah. Klucz kabały, tłum. M. Prokopowicz, Warszawa 1994). Do jego zrozumienia konieczna jest znajomość czterech praw magicznych: prawa siły ludzkiej woli działania na świat, prawa właściwości świata astralnego, prawa magicznych analogii w świecie materialnym i astralnym, prawa twórczej mocy wyobraźni. Ich praktyczna znajomość połączona z kabalistyczną wiedzą o strukturze kubicznego kamienia owocuje mocą wpływu na bieg rzeczy, a na poziomie poznawczym umożliwia rozumienie wszelkich zjawisk naturalnych i kulturowych poprzez wniknięcie w ich wewnętrzną, ukrytą strukturę. Na jeszcze wyższym poziomie kubiczny kamień pozwala dokonywać wglądu w obszar zwany akaśą, który jest rodzajem „kosmicznej pamięci” zawierającej informacje o przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. Jest to, pisał Eliphas Levi:

 

wspólne zwierciadło wszystkich myśli i wszelkich form, zachowuje ono obrazy tego wszystkiego, co było, odbicie minionych światów i przez analogię – zarysy przyszłego świata. Jest to narzędzie cudotwórstwa i jasnowidzenia.

 

Okultystyczna kabała identyfikuje kubiczny kamień z kryształowym sklepieniem oraz z szafirowym tronem Istoty powożącej Rydwanem opisanym w wizji Ezechiela. Więcej na ten temat: R. Wang, The Qabalistic...

80. Corona Magica. Okultystyczny tytuł XXI arkanu. G. O. Mebes, Wiedza tajemna...

http://www.gnosis.art.pl/numery/gn12_suliga_tarot2.htm
Wierzę w sens eksploracji i poznawania życia, kolekcjonowania wrażeń, wiedzy i doświadczeń. Tylko otwarty i swobodny umysł jest w stanie zrozumieć świat!
www.imaginarium.org.pl

Offline jolkaz

  • Aktywny użytkownik
  • ***
  • Wiadomości: 74
    • Zobacz profil
Odp: Tarot - zwierciadło Światła i Mroku
« Odpowiedź #2 dnia: Grudzień 09, 2010, 08:17:23 »
32 Ścieżki Mądrości - Tarot - tutaj są opisane wszystkie karty Tarota

http://franzbardon.pl/artykuly/kabala/32SM-tarot.php

Offline jolkaz

  • Aktywny użytkownik
  • ***
  • Wiadomości: 74
    • Zobacz profil
Odp: Tarot - zwierciadło Światła i Mroku
« Odpowiedź #3 dnia: Grudzień 09, 2010, 08:30:31 »
Obraz Maga - pierwsza karta Tarota

Tarot nie jest grą karcianą służącą do celów wróżbiarskich czy do przepowiedni. Jest to księga wtajemniczenia, w której zawarte są symbolicznie największe tajemnice. Pierwsza karta na okładce tej książki przedstawia Maga, który reprezentuje panowanie nad elementami i podaje klucz do pierwszego arcanum - do tajemnicy niewypowiadalnego imienia Tetragrammaton, kabalistycznego JOD-HE-VAU-HE. Odnajdziemy tutaj bramę wtajemniczenia dla magów. Czytelnik zda sobie naprawdę sprawę, jak znaczące i jak uniwersalne jest zastosowanie pierwszej karty Tarota. W żadnej innej do tej pory wydanej książce prawdziwe znaczenie pierwszej karty Tarota nie zostało tak jasno opisane jak w tej pracy. Ten system jest ułożony z największą troską i z najwyższą rozwagą - to nie jest metoda spekulatywna, lecz rezultat trzydziestu lat badań, praktycznych ćwiczeń i ciągłych porównań do wielu innych systemów różnych lóż, tajnych stowarzyszeń i wiedzy Orientu, które są dostępne jedynie dla szczególnie uzdolnionych i wybranych osób. Jest on nota bene przeznaczony do powszechnego użytku, sądząc z mojego własnego doświadczenia. Wszyscy moi uczniowie dowiedli, że jest to najlepszy i najbardziej użyteczny system.


http://franzbardon.pl/ksiazki/wdh/iih_obraz.php 

Wtajemniczenie do hermetyzmu -http://franzbardon.pl/ksiazki/wdh/